1نشست ماهیانه موسسه علمی و پژوهشی ابن سینا روز چهارشنبه 26 مهرماه از ساعت 6 عصر در سالن اجتماعات این موسسه برگزار شد. در این نشست که با شرکت اساتید و دانشجویان همراه بود ، دکتر سنادین لاویچ ، استاد علوم سیاسی دانشگاه سارایوو سخنرانی کرد.
مجری برنامه، نرمین هوجیچ در مقدمه ای با توجه به برداشتهای نادرست از مفاهیم سیاسی گفت:

امروز دچار استفاده نادرست از مفاهیم و واژه های سیاسی هستیم. مفهوم ملیت بوسنیایی معمولا به صورت منفی برخورد می شود. اینجا باید رابطه مفهوم ملیت بوسنیایی با ساختار چند قومی مورد تاکید قرار بگیرد. عده ای به عمد مخالف طرح ملیت بوسنیایی هستند و در این باره به سوءاستفاده از مفاهیم سیاسی دست می زنند.
در ادامه دکتر لاویچ گفت : فرهنگ سیاسی ما در مخالفت با ملیت بوسنیایی طراحی شده و مفهوم قومیت برجسته و محوری شده است. اینجا باید تفکیکی بین مفاهیم کرد. ما از واژه ها و مفاهیم سیاسی بدون توجه به معانی آن استفاده می کنیم . وقتی صحبت از زبان ،فرهنگ و تاریخ بوسنبایی می کنیم ، متهم به مرکز گرایی می شویم. بله ما طرفدار این هستیم که در کشور یک حکومت واحد باشد . ولی برخی می خواهند سه حکومت قومی باشد و این حکومتهای قومی را حکومتهای ملی و قانونی می نامند. در بوسنی و هرزگوین با هوشمندی مفهوم قومیت و ناسیونالیسم قومی را به جای ملیت و ناسیونالیسم ملی نشانده اند.
استاد دانشگاه سارایوو در ادامه افزود : ما در علوم سیاسی مواجه با دو مفهوم گروههای مردمی یا قومی و ملت هستیم. ما در جهان ۶ تا ۷ هزار گروه قومی داریم. این مردم در طول تاریخ از طریق اتحاد و یا تجزیه خانواده های بزرگ و اقوام بوجود می آیند. مردم یعنی گروههای مردمی قدیمی تر از ملت هستند. این گروههای قومی بر اساس زبان ، دین و نژاد این گروهها با هم شناسایی می شوند. ما در بوسنی و هرزگوینی زندگی می کنیم که ۹۵ درصد مردم مثل هم صحبت می کنند و آن وقت مرزبندیهایی بوجود آورده ایم تا ملت بوسنیایی شکل نگیرد. صربها ، کرواتها و بوشنیاکها زبان مشترک دارند ، در یک سرزمین زندگی می کنند و عناصر مشترک زیادی داریم.
استاد علوم سیاسی سارایوو افزود : شکل گیری ملت یک پروسه طولانی است و نیاز به زمان و عناصر مشترک دیگری دارد. ما در گذشته هیچگاه نتوانسته ایم خودمان باشیم ، همواره تحت حکومتهای دیگری زندگی می کردیم. در قرن نوزدهم به جای آن که به دنبال وحدت و یکپارچگی و تقویت عنصر ملی باشیم ، به سمت تقویت هویت قومی و ناسیونالیستی رفتیم. ما به جای کشورهای آلمان و فرانسه که مفهوم ملت را با زمین و جغرافیا و تفکر شکل دادند ، برای تعریف هویت به سراغ عناصر دینی و نژادی رفتند. از اینرو ناسیونالیسم در منطقه یوگسلاوی ، ناسیونالیسم قومی شد.
دکتر لاویچ در ادامه گفت : بایستی بین ناسیونالیسم مدنی با ناسیو نالیسم فرهنگی تمایزی نهاد. ناسیونالیسم فرهنگی نمایانگر ناسیونالیسم قومی می شود و مفهومی کاهنده است. ما باید از ملیت بوسنیایی صحبت کنیم. بسیاری از ناسیونالیسم به عنوان گروه قومی دینی صحبت می کنند. همین مشکل باعث شده تا نهاد های دینی به دنبال مسایل سیاسی و نهادهای سیاسی به دنبال مسایل دینی باشند و در این دادو ستد چیزی که به نام دین مطرح است ، دین تشریفاتی و ظاهری است و ناسیونالیستهای قومی که خود را مفتخر به مسجد و کلیسا رفتن می کنند ، اعتقادی به ارزشهای دینی و اخلاقی ندارند و از دین استفاده ابزاری می کنند. در جریان تجاوز به بوسنی و هرزگوین دیدیم چگونه از دین برای نسل کشی مسلمانها استفاده شد.
وی با اشاره به نقش دولت در تقویت عنصر ملیت گفت : نهادهای آموزشی و سیاسی باید از ملیت بوسنی دفاع کنند و ارزشهای ملی را در مدارس و دانشگاهها به کودکان و جوانان یاد بدهند. . حکومت باید بر مبنای منطق دفاع از منافع بوسنی و هرزگوین عمل کنند. مسایل قومی را باید در حد مسایل فرهنگی نگاه داشت و نگذاشت تا عنصر قومیت بر عنصر ملیت غلبه پیدا کند.

2345