1مراسم معرفی کتاب اسلام در چارچوب هویت فرهنگی اروپا در مرکز اسلامی زاگرب روز پنجشنبه 6 دسامبر برگزار شد. این کتاب که تالیف دکتر رشید حافظ اویچ، استاد دانشکده علوم اسلامی سارایوو می باشد، توسط موسسه علمی پژوهشی ابن سینا منتشر گردیده است.

در ابتدای این مراسم دکتر کاظم ذوقی بارانی از مشیخت اسلامی زاگرب تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد این کتاب در گفتگوهای فرهنگی و چالشهای فکری موجود از جمله بحث هویتهای فرهنگی مورد عنایت اهل فکر و پژوهش قرار گیرد. بحث مهم رابطه اسلام در تاثیرگذاری بر هویت اروپایی، به نوع ارتباطات فرهنگی و سیاسی بین اسلام و غرب مربوط می شود و بسیار مهم است.
سعید عابدپور، از موسسه ابن سینا بر دو بحث طرح شده در کتاب تاکید کرد و گفت: مساله آغازین کتاب دکتر حافظ اویچ این است که با چه اسلامی می توانیم در گفتگوی فرهنگی و تمدنی با اروپا شرکت کنیم. به نظر وی اسلام عرفانی که دوره اسلامی با متفکران چون احمد غزالی، مولوی، ابن عربی، حافظ و سعدی و غیره رشد و توسعه یافته، گفتمان اسلام فرهنگی و تمدنی است. این نوع گفتمان دارای عناصر عقلانی، معنوی و دینی است. این نوع گفتمان در مقابل روایتی دیگر از اسلام قرار گرفته و مشخصا اسلام مبتنی بر دریافت ظاهری از شریعت و احکام مدار نمی تواند مولود تمدن و فرهنگ باشد. وی افزود: بخش دیگر کتاب اختصاص به مساله هویت اروپایی دارد. هویتی که مولف معتقد است وجود ندارد و ما با هویتهای متنوع در اروپا مواجهیم. این هویتهای اروپایی مرهون فرهنگهای اسطوره ای قبل مسیحیت، اسلام در اندلس، منافع سیاسی و اقتصادی و انسان شناسی است.
نرمین هوجیچ از موسسه علمی و پژوهشی ابن سینا بر مساله تعریف هویت در گفتمان اسلام عرفانی تاکید کرد و گفت: در تعریفی که عرفان از انسان می کند، دیگری وجود ندارد و انسان مطرح است. وی افزود: اسلام همواره بخشی از هویت اروپایی در تاریخ آن بوده و تفکر، فلسفه و هویت فرهنگی عمدا مورد غفلت قرار گرفته است.
در ادامه دکتر رشید حافظ اویچ با تشکر از موسسه ابن سینا به عنوان ناشر گفت: بدون گفتگویی واقعی که مبتنی بر حضور اسلام به عنوان یک واقعیت فرهنگی و تمدنی است، مشکل در فهم اسلام باقی خواهد ماند. جنبشهای افراطی اسلامی با رویکرد خشن و غیر عقلانی و جنبشهای راست افراطی در اروپا و یا رویکردهای ضد دینی هرگونه راه گفتگوی فرهنگی و تمدنی را می بندند.
عضو افتخاری موسسه حکمت و فلسفه ایران افزود: هویت امری پیچیده و تابع صرفا دین نیست. هویت تابع شرایط تاریخی، فهم دینی و فرهنگی، روابط سیاسی و اجتماعی و عوامل دیگر است. اروپا هم در دوره حکومت 800 ساله اعراب مسلمان در اندلس و روابط بازرگانی، جنگهای صلیبی، روابط فکری و غیره عناصری از اسلام را در هویت مردمان و فرهنگهای مختلف اروپایی دارد.
دکتر حافظ اویچ با اشاره به سخنان رهبر سابق کاتولیکها، پاپ بندیکت گفت: سخنان ایشان در نفی و یا تعارض اسلام و مسیحیت عمدتا متوجه مسلمانان ساکن اروپا است. هدف این بود که مسلمانان را عناصر غیر و دیگری در فرهنگ اروپایی نمایش دهد. تقویت جریانهای راست افراطی در اروپا با گرایش اسلام هراسی و یا ایران یا ترک ستیزی همگی نشانگر ابن تاثیر گذاری است.

23