14._tribina_1روز چهارشنبه، 4 اردیبهشت، میزگردی علمی با موضوع "دین و سیاست در دهه هشتاد قرن بیستم" در سالن اجتماعات مؤسسه علمی و پژوهشی ابن سینا برگزار شد. آقایان دکتر حسنیا کامبرویچ مدیر مؤسسه تاریخ و استاد دانشگاه سارایوو و سعید عابدپور، پژوهشگر مؤسسه علمی و پژوهشی ابن سینا و نیز خانم جنیتا ساراچ رویانیتس پژوهشگر تاریخ معاصر و عضو مؤسسه تاریخ سارایوو در این میزگرد به سخنرانی پرداختند. آقای نرمین هوجیچ اجرای برنامه را بر عهده داشت.

آقای هوجیچ به اهمیت رابطه بین دین و سیاست اشاره کرد و افزود که در طی سی سال اخیر این رابطه نقش ویژه ای در بوسنی و هرزگوین داشت. سپس از آقای کامبرویچ دعوت شد که سخنرانی خود را ارایه کند.

دکتر حسنیا کامبرویچ با اشاره به تحولات دهه هشتاد میلادی گفت: دهه هشتاد میلادی برای نهادهای اسلامی فرصتی برای ایفای نقش های سیاسی به وجود آورد. نهادهای دین با مشکلات سیایی و اخلاقی در ایفای این نقش های جدید مواجه شدند.

وی افزود: نهادهای دین در فرایند سیاسی شدن مفهوم جامعه چند ملیتی را زیر سؤال برد. این مسأله کاملاً در تبلیغات دین کاتولیک ها و ارتودکس ها به چشم می خورد. ارایه تصویر دیگری از سایر پیروان ادیان، یوگسلاوی را در دهه هشتاد به سمت تنش ها و اختلاقات پیش برد.

رییس انستیتو تاریخ سارایوو گفت: به نظر نمی رسد بین مفهوم دینداری با ایفای نقش های سیاسی نهادهای دین ارتباطی وجود داشته باشد. در دهه 80 این ارتباط مهم بود و مردم با بازگشت به دین، درصدد پاسخگویی به بحران هویت بودند ولی در دهه 90 به بعد، نهادهای دینی، هر گونه فرصتی را برای پاسخگویی عمیق به مساله هویت از دست دادند و تبدیل به جایگاه تفکرات قومی با ظاهر دین شدند.

خانم جنیتا ساراچ رویانیتس پژوهشگر تاریخ معاصر و عضو مؤسسه تاریخ سارایوو با اشاره به رابطه دین و سیاست در بوسنی و هرزگوین در دهه هشتاد میلادی گفت که مردم دیندار بوسنی به خصوص اندیشمندان و روشنفکران این کشور به خاطر اندیشۀ دینی خود تحت فشار شدید قرار داشتند؛ زیرا رژیم کمونیستی ایشان را رقیبان بزرگ می دانست. در این راستا جنیتا ساراچ رویانیتس به پرونده ی دادگاهی که در سال 1983 میلادی در سارایوو مطرح شد، به عنوان الگوی بارز این نوع فشارها اشاره کرد.

در ادامه میزگرد آقای سعید عابدپور با اشاره به پیچیدگی رابطه دین و سیاست گفت: در بالکان معمولاً این تصور در بین محققان وجود دارد که وقتی صحبت از دین است، از نهادهای دینی صحبت می شود. این نوع برداشت صرفا جامعه شناختی نمی تواند تمامی ابعاد پیچیده دین را نشان دهد و باید از منظر انسان شناسی، معرفت شناسی و اندیشه سیاسی به نقش و جایگاه دین در جامعه پرداخت.

وی افزود: فهم تحولات دهه 80 میلادی بدون فهم علت وقوع انقلاب اسلامی ایران و نظریه ولایت فقیه امام خمینی امکان پذیر نیست. نظریه انقلاب اسلامی ایران پیوندی میان نظریه جمهوری و نظریه تفکر سیاسی اسلامی است و انقلاب اسلامی با پیروزی خویش عملا خط بطلانی بر نظریه خلافت می زند که قرن ها، اندیشه سیاسی غالب جهان اسلام بود.

این پژوهشگر مؤسسه علمی و پژوهشی ابن سینا گفت: دهه هشتاد میلادی دهه انقلاب اسلامی ایران بود و این انقلاب تاثیرات عمیقی بر جنبش های اسلامی جهان اسلام از جمله جنبش اسلامی بوسنی و هرزگوین نهاد. آن چه اکنون به عنوان یک خلأ در جنبش و تفکر سیاسی مسلمانان بالکان مشاهده می گردد عدم خردورزی در مفاهیم و اندیشه های سیاسی دینی است و تفکر دینی در حصار تعریف رسمی از دین و نهاد دینی باقی مانده است.

در انتهای میزگرد، حاضران سؤالات و نظرات خود را در خصوص میزگرد عنوان کردند و توسط سخنرانان، پاسخ های لازم ارائه شد.

این میزگرد از ساعت 18 لغات 20:30 به طول انجامید.

14._tribina_314._tribina_2