h_Fatima_i_Merjem_1aمیزگرد حضرت فاطمه (ع) و حضرت مریم (ع) در باورهای اسلامی و مسیحی، روز چهارشنبه 14 فروردین 1392 مطابق با 3 آوریل 2013 در محل مؤسسه علمی و پژوهشی ابن سینا در قالب سلسله نشست های ماهانه ابن سینا برگزار شد.

در ابتدای این میزگرد، مجری برنامه نرمین هوجیچ با اشاره به ضرورت فهم متقابل پیروان ادیان گفت: ادیان انسان را به تعالی اخلاقی فرامی خوانند و در این میان الگو برای انسان بودن نشان می دهند. بررسی نقش و جایگاه زنانی چون حضرت مریم (ع) و حضرت فاطمه (ع) ما را با درک عمیق از تعالی اخلاقی آشنا می سازد .

در ادامه کشیش دکتر لوکا مارکشیچ، از اساتید فرانسیس کن دانشکده الهیات مسیحی سارایوو به ایراد سخنرانی پرداخت. او گفت: در مسیحیت شخص اول حضرت مسیح و سپس ماریا یا مریم است. او در روایتی که اناجیل سه گانه لوقا، متی و مرقس به دست ما می دهند به عنوان مادر عیسی و یا زنی که از او عیسی زاده شد، خوانده می شود. این همه اشاره بر تولد عیسی از بطن زنی نشانه این است که عیسی انسان است. این تعبیری است که پاول مقدس از عیسی می کند.

دکتر مارکشیچ افزود: روایتی که انجیل یوحنا از مریم (ع) می کند، متفاوت با سه انجیل دیگر است. انجیل یوحنا در واقع با بعد تفسیری و الهیاتی است. در این انجیل به ابعاد دیگر حضرت مریم اشاره شده است. به نظر من انجیل لوقا، زیباترین تعبیر را در باره حضرت مریم دارد. مهم‌ترین اشاره به حضرت مریم در انجیل لوقا یافت می‌شود. جبرائیل، فرشتۀ خدا، بر مریم ظاهر شد تا مژدۀ بارداری‌اش را به او بدهد. فرشته می گوید: «سلام بر تو، ای که بسیار مورد لطفی. خداوند با تو است. ای مریم، مترس! لطف بسیار خدا شامل حال تو شده است. اینک آبستن شده، پسری خواهی زایید که باید نامش را عیسی بگذاری. او بزرگ خواهد بود و پسر خدای متعال خوانده خواهد شد...». مریم در پاسخ به افتخاری که نصیب شده بود، به فرشته گفت: «کنیز خداوندم. آنچه در باره من گفتی، بشود».

استاد الهیات فرانسیس کن در ادامه گفت: در مسیحیت بهترین زن حضرت مریم است. اناجیل حضرت مریم را به عنوان، مادر کودک، باکره، فردی که شخصیت مستقلی دارد و به عنوان انسانی که دعاهایش جایگاه مهمی در دین مسیحیت دارند، نقل می کنند. بنابراین مریم (ع) در مسیبحیت یک نماد و الگو برای زنان است و بدون حضور او مسیحیت معنایی ندارد. او در مسیحیت نماد مادر و نماد زن و نماد یک الگوی شخصیتی معنوی و روحانی است.

دکتر مارکشیچ در انتهای سخنانش گفت: برگزاری این میزگرد واقعاً حرکتی عمیق در ایجاد تفاهم بین پیروان ادیان است. خوشحالم که این میزگرد به بررسی نقش دو زن حضرت مریم و حضرت فاطمه می پردازد، دو زنی که نقش محوری در این دو دین الهی دارند.

در ادامه میزگرد خانم دکتر مبنیا موکر به ایراد سخنرانی خود پرداخت. او گفت: فاطمه (ع)، دختر پیامبر، همسر علی و مادر حسن و حسین، نقش و جایگاه بلندمرتبه ای در اسلام دارد. او برترین الگوی زن در اسلام است. بر اساس روایتی که در منابع دینی داریم، پیامبر (ص)، فاطمه، علی، حسن و حسین را دعوت کرد و آن ها را در زیر عبای خود جای داد و فرمود: خدایا این اهل بیت من را از خطر دشمنان محفوظ بدار. با این حرکت، پیامبر مقام خلافت معنوی را به فاطمه و علی و فرزندانشان سپرد.

این پژوهشگر مؤسسه علمی و پژوهشی ابن سینا در ادامه افزود: مقام و مرتبت حضرت فاطمه در روایتی که از معراج پیامبر نقل می شود، مهم است. پیغمبر اکرم (ص) نوری که در بهشت مشاهده کرد، نور دخترش حبیبه خدا فاطمه زهرا (س) بود. نور زهرا در هر عالمى به نوعى ظهور داشته است. در لیله المعراج در بهشت براى رسول الله (ص) در ساق عرش طلوع کرد وقتى نظر فرمود: نور ائمه را دید، اول نور على (ع) بعد فاطمه (س).

خانم مبنیا موکر در ادامه گفت: فاطمه از بین دختران پیامبر محبوب ترین آن ها نزد پدر بود. علاقه و محبتی عمیقی که بین پیامیر و فاطمه بود، عجیب است. حضرت فاطمه با استناد به روایات، 75 روز سخت بعد از پیامبر زندگی کرد و همواره در حزن و اندوه بود. در این دوران حضرت جبرییل به حضرت فاطمه وارد می شده است و این نشان می دهد آن در چه مقام شامخ روحانی بودند. جبرئيل آن‌گونه كه قرآن توصيف فرموده بزرگ ترين فرشته خداست كه مأمور علم در جهان است. تمام علومي كه در عالم منتشر مي‌شود از خزينه فرشته‌اي به نام جبرئيل نازل مي‌گردد. خداوند از وي به "قوي و امين" تعبير نموده و كفر به جبرئيل را كفر به خدا مي‌داند. فاطمه در عین روحانیتی که داشت در فقر زندگی می کرد . خانه کوچکی که در آن انسان هایی تربیت شدند و تمامی عالم را تحت تاثیر خود قرار دادند. همسر وی علی زمانی که خلیفه بود و سرزمین های پهناوری را در سیطره خود داشت، در فقر زندگی می کرد.

این سخنران در پایان گفت: ورود و شناخت به اسلام حقیقی جز کوشش در فهم باطنی و اشراقی از دین امکان پذیر نیست. چه حقیقت دین مانند سری است که انسان ها در صورت تهذیب اخلاقی و تلاش علمی بدان دست می یابند و حقیقت وجودی حضرت مریم و حضرت فاطمه چنین است.

یادآور می شود در این میزگرد، مقاله «نگاهی به برخی مطالب در متون اسلامی در خصوص حضرت مریم و فاطمه سلام الله علیهما» از مدیر مؤسسه به زبان بوسنیایی به صورت مکتوب در اختیار حاضران قرار گرفت. در این مقاله، در 3 بخش ارائه شده است: بخش اول جدول مقایسه ویژگی های حضرت مریم و فاطمه سلام الله علیهما در 12 عنوان ارائه شده است. بخش دوم ماجرای حضرت عیسی(ع) و مریم(س) در قرآن کریم اشاره شده و در بخش سوم، حضرت فاطمه (س) در آئینه ی وحی الهی در 14 عنوان معرفی گردیده است.

برای مطالعه مقاله های ارائه شده در این میزگرد، به بخش سخنرانی ها و مقالات علمی در این جا مراجعه فرمایید.

 

h_Fatima_i_Merjem_2