مقدمه

در متون اسلامی مطالب زیادی در خصوص حضرت مریم سلام الله علیها و حضرت عیسی علیه السلام آمده است که پرداختن به همه آن ها در این فرصت میسر نیست. هم چنان که مطالب زیادی در باره یادگار پیامبر اعظم خاتم صلی الله علیه و آله و سلم حضرت فاطمه سلام الله علیها چه در قرآن کریم و چه در متون روایی و تاریخی آمده است. در این فرصت، به مناسب این نشست علمی، طی 3 بخش به مطالبی در این خصوص اشاره هایی می کنیم.

بخش اول: جدول مقایسه ویژگی های حضرت مریم و فاطمه سلام الله علیهما

ردیف

ویژگی

حضرت مریم سلام الله علیها

حضرت فاطمه سلام الله علیها

1

شرافت خانوادگی

ایشان از خانواده‌ی عمران بود: »و مریم ابنت عمران» (تحریم: 11)

ایشان دختر خاتم پیامبران محمد مصطفی صلی ‌الله ‌علیه‌ و‌ آله ‌و سلم بود.

2

تحت کفالت و تربیت پیامبر

 کفالت ایشان را حضرت زکریا علیه ‌السلام به عهده داشت: «وَ کفَّلَها زَکَرِیّا» (آل عمران: 37)

بر اساس روایات، کفالت ایشان را رسول اللّه عهده دار بود: «وَ کفلها رَسُول اللّه» (بحارالانوار، ج 43، ص 48)

3

صدّیقه و بسیار راستگو

قرآن کریم مادر حضرت عیسی علیه ‌السلام را صدیقه خوانده است: «وَ اُمُّهُ صِدّیقَةٌ» (مائده: 75)

بر اساس روایات، صدیق لقب فاطمه سلام ‌الله ‌علیها است. به ویژه روایتی که از عایشه است: «کسی را راستگوتر از فاطمه ندیدم جز پدرش» (المستدرک حاکم، ج 3 ص 160 و بحارالانوار ج 4، ص 53)

4

علم و دانش فراوان

قرآن ایشان را تصدیق کننده‌ی کتاب‌های آسمانی معرفی می‌کند: «وَ صَدَّقَتْ بِکَلِماتِ ربها» (تحریم: 12) و لازمه‌ی این تصدیق، دانستن آن‌ها است.

امام باقر علیه ‌السلام در وجه تسمیه جده‌اش به فاطمه می‌فرماید: «و اللّه لقد فطمها بالعلم» (علل الشرایع صدوق، ص 179) به خدا سوگند که فاطمه با علم از شیر گرفته شد. یعنی از کودکی عالم به علوم ربّانی بود و با حضرت علی علیه ‌السلام تبادل افکار و معارف داشتند.

5

پارسایی و پیوستگی به خدا

ایشان «بتول» بود؛ یعنی بریده از دنیا و پیوسته به خدا

ابشان ملقّب به بتول بود و همیشه از عادات ماهانه و آلودگی‌های دنیا پاک بود. (تاریخ کبیر ابن عساکر، ج 1، ص 391؛ تاریخ بغداد حافظ ابوبکر شافعی، ج 13، ص 331؛ ینابیع المودّه ی قندوزی، ص 260)

و به خدا پیوسته بود: (کشاف زمخشری، ج 1، ص 355)

6

پاکدامنی

ایشان به تصریح قرآن کریم، پاکدامن بود و بر اثر پاکدامنی، خداوند از روح خود در وی بدمید و عیسی علیه السلام متولد شد: «وَ مَرْیَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتی اَحْصَنَتْ فرجها فَنَفَخْنا فیها مِنْ رُوحِنا» (تحریم: 11)

ابن مسعود نقل می‌کند که پیامبر اکرم صلی ‌الله ‌علیه ‌و ‌آله ‌و سلم فرمودند: فاطمه دامان خود را از آلودگی پاک نگاه داشت و خداوند آتش را در ذرّیه اش حرام گرداند: «انّ فاطمة احصنت فرجها و انّ اللّه ادخلها باحصان فرجها و ذرّیّتها الجنّة». (المستدرک الحاکم، ج 1، ص 152 حدیث صحیح)

ابن عربی (متوفای 560) در الفتوحات المکیه فاطمه سلام ‌الله‌ علیها و سایر اهل بیت را مطهر و معصوم به نص می‌داند و از پیغمبر نقل می‌کند که در وجه تسمیه‌ آن حضرت به فاطمه فرمودند: «انّ اللّه قد فطمها و ذرّیّتها من النّار یوم القیامة» خداوند زهرا و ذرّیه اش را از آتش روز قیامت باز داشته است. (عبدالحلیم الجندی، الامام جعفر الصادق، چاپ قاهره، 1397 ه، ص 72)

7

مورد بشارت الهی

خداوند ایشان را به حضرت عیسی کلمة اللّه بشارت داد: «اَنَّ اللّهَ یُبَشِّرُکِ بِکَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسیحُ عیسَی ابْنُ مَرْیَمَ» (آل عمران: 45)

ایشان به حسن و حسین علیهما‌ السلام دو سرور جوانان بهشت بشارت یافت: «بشّرت فاطمة بالحسن و الحسین سیّدا شباب اهل الجنّه» (ترمذی، ج 46، ص 30؛ مسند احمد حنبل، ثالث، صص 3، 62، 64)

8

تطهیر و پاکی از هر گونه آلودگی

خداوندسبحان ایشان را از هر گونه تهمت و پلیدی پاک گرداند: «اصطفاک وَ طَهَّرَکِ». (آل عمران: 42)

ایشان ملقّب به طاهره بود و آیه تطهیر در مورد اهل بیت پیغمبر اکرم صلی ‌الله ‌علیه ‌و ‌آله ‌و سلم نازل شده است: «اِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهیراً» (احزاب: 34) (تفسیر ابوالفتوح رازی، ج 9، ص 152)

وقتی آیه تطهیر نازل شد، پیغمبر اکرم علی و فاطمه و حسن و حسین را فرا خواند و عبای خود را به روی آنان افکند و فرمود: پروردگارا، اینان اهل بیت منند.

9

عبادت و قنوت فراوان

خداوند به ایشان فرمود: برای پروردگارت اخلاص در عبادت را در پیش گیر و او را سجده کن و با رکوع روندگان و نمازگزاران به رکوع پرداز: «یا مَرْیَمُ اقْنُتی لِرَبِّکِ وَاسْجُدی وَارْکَعی مَعَ الرّاکِعینَ» (آل عمران: 43) و ایشان از کسانی بود که دارای دوام طاعت، نماز، طول قیام و دعا و سکوت هستند: «کانَتْ مِنَ الْقانِتین»  (تحریم: 12)

انس روایت می‌کند که پیامبر صلی ‌الله‌ علیه ‌و ‌آله ‌و سلم به خاطر علاقه و التجای فراوانی که فاطمه سلام‌ الله‌ علیها به پروردگارش داشت، به وی وصیت کرد که این دعا را بخواند: »یا حیّ یا قیّوم برحمتک استغیث فلا تکلنی الی نفسی طرفة عین و اصلح لی شأنی کُلَّه» (به نقل از بیهقی و ابن عدی و دیلمی در جمع الجوامع، ج 1، ص 975)

10

اطعام با غذاهای بهشتی

هرگاه حضرت زکریا علیه السلام داخل محراب ایشان می‌شد، نزد او طعامی می‌یافت. پرسید: ای مریم! این غذاها از کجاست؟ گفت: این از جانب خداست: «کلما دخل علیها زکریا المحراب وجد عندها رزقاً قال أنی لک هذا قالت هُوَ مِنْ عِنْدِاللّهِ اِنَّ اللّهَ یَرْزُقُ مَنْ یَشاءُ بِغَیْرِ حِسابٍ» (آل عمران: 37)

روایت شده است که در زمان قحطی، پیامبر گرسنه بودند، فاطمه سلام ‌الله‌ علیها دو قرص نان و قطعه‌ای گوشت برای ایشان فرستاد. پیامبر آن را به سوی فاطمه سلام ‌الله‌ علیها آوردند تا دسته جمعی از آن بخورند. فاطمه سلام ‌الله‌ علیها پوشش را از روی طبق برداشت، ناگهان طبق را پر از نان و گوشت دیدند و بهت زده شدند و دریافتند که از جانب خدا نازل شده است. پیامبر پرسیدند: این‌ها از کجا برایت آمده است؟ فاطمه سلام ‌الله ‌علیها اظهار داشت: از جانب خدا است. پیغمبر فرمودند: سپاس خدای را که تو را شبیه سیده نساءِ بنی اسرائیل قرار داد. پیامبر همه‌ اهل بیت را از آن طعام خوراندند تا سیر شدند، و غذا همچنان ماند و فاطمه سلام ‌الله‌ علیها آن را میان همسایگان تقسیم کرد. (تفسیر کشاف زمخشری، ج 1، ص 358 )

11

نزول جبرئیل و سایر فرشتگان

فرشتگان بر ایشان نازل می‌شدند و او را به کلمه الهی بشارت می‌دادند: «اِذْ قالَتِ الْمَلائِکَةُ یا مَرْیَمُ اِنَّ اللّهَ یُبَشِّرُکِ بِکَلِمَةٍ» (آل عمران: 45)

و جبرئیل آمد تا به او پسری ببخشد: «قالَ اِنَّما اَنَا رَسُولُ رَبَّکِ لِاَهَبَ لَکِ غُلاماً» (مریم: 19)

حضرت فاطمه سلام‌ الله‌ علیها ملقّب به محدّثه بود؛ زیرا فرشتگان از جمله جبرئیل با وی سخن می‌گفتند بی آن که دیده شوند و بعد از رحلت پیامبر، جبرئیل می‌آمد و او را دلداری می‌داد و از پدرش برایش خبر می‌آورد و از آینده فرزندانش می‌گفت و علی علیه ‌السلام آن‌ها را می‌نوشت، و این، همان مصحف فاطمه بود. (کشف الغمّه اربلی، ج 1، ص 364؛ مجمع البحرین طریحی، ج 5، ص 78)

12

زن برگزیده‌ جهان

ایشان زن برگزیده جهان در دوران خود نسبت به دیگر زنان بود: «یا مَرْیَمُ اِنَّ اللّهَ اصْطَفیکِ وَ طَهَّرَکِ وَاصْطَفیکِ عَلی نِساءِ الْعالَمین» (آل عمران: 42) ای مریم! خداوند تو را برگزیده و پاک ساخته و تو را بر زنان جهان برتری داده است.

پیغمبر اکرم صلی ‌الله ‌علیه ‌و ‌آله ‌و سلم فرمود: «مریم سیّده نساء عالم خود بود، اما فاطمه سیده نساء عالمین از اولین تا آخرین است و وقتی در محرابش به عبادت می‌ایستد، فرشتگان مقرّب بر او سلام می‌کنند و به او می‌گویند: ای فاطمه، خداوند تو را برگزیده و پاک ساخته و تو را بر زنان جهان برتری داده است: «اِنَّ اللّهَ اصْطَفیکِ وَ طَهَّرَکِ وَاصْطَفیکِ عَلی نِساءِ الْعالَمین» (بخاری ج 79؛ ص 42؛ صحیح مسلم، ج 44، صص 98 و 99؛ طبقات ابن سعد، ج 2، ص 40 و ج 8، ص 17؛ اعلام النساء عمر رضا کحاله، ج 4، ص 125؛ بحارالانوار، ج 43، صص 25 و 26؛ مسند احمد بن حنبل، ج 3، ص 135؛ علی امام المتقین، ج 1، ص 36. جمع الجوامع، ج 1، ص 974؛ سیده نساء اهل الجنة علامه محمد عبدالرؤف بن علی بن زین العابدین المناوی (متوفّای 952 ه.- 1036 ه) چاپ مکتبة ریاض، ص 66)

پاداش پاکدامنی

حسان بن ثابت از شعرای دوران رسول الله در یک شعر چنین آورده است:

و إن مریم احصنت فرجها                        وجاءت بعیسی کبدر الدّجی

مریم دامنش را پاک نگاه داشت و عیسی را مانند ماه در شب تار بیاورد

فقد احصنت فاطم بعدها               و جاءت بسبطی نبی الهدی

و فاطمه بعد از او به پاکدامنی پرداخت و دو سبط پیامبر هدایت را آورد.

(بحارالانوار، ج 43، ص 50)

بخش دوم: ماجرای حضرت عیسی(ع) و مریم(س) در قرآن کریم

گذشته از مواردی که در بخش قبل ذکر کردیم، موارد زیادی است که در قرآن به حضرت مریم سلام الله علیها اشاره شده است. برای نمونه، خداوند پس از بيان وقايع تولد حضرت مريم عليها السلام و چگونگی خدمت‌گزاری او در معبد، در خصوص نحوه‌ مادر شدن وی چنين می فرمايد:

1. (ای رسول خدا) در اين کتاب – قرآن – از مريم ياد کن، آن هنگام که از خانواده اش جدا شد و در ناحيه‌ شرقی قرار گرفت. (مريم: 16)

او می خواست مکانی خلوت و فارغ از دغدغه پيدا کند که به راز و نياز با خدای خود بپردازد و چيزی او را از ياد محبوب غافل نکند، به همين دليل طرف شرقی بيت المقدس را برگزيد.

2. در اين هنگام، ما روح خود را به سوی او فرستاديم و او در شکل انسانی بی عيب و نقص بر مريم ظاهر شد. (مريم: 17)

اين وضعيت برای مريم(س) بسيار سخت بود. او که همواره پاکدامن زيسته، در دامان پاکان پرورش يافته و در ميان مردم ضرب المثل عفت و تقوا است، با ديدن اين صحنه که مرد بيگانه و زيبايی به خلوتگاهش راه يافته دچار ترس و وحشت می شود، لذا:

3. صدا زد: من از تو به خدای رحمان پناه می برم، اگر پرهيزگار هستي. (مريم: 18)

مريم(س) با گفتن اين سخن در انتظار عکس العمل آن مرد ناشناس بود، انتظاری آميخته با وحشت و نگرانی. پس از لحظاتی او چنين پاسخی را شنيد:

4. من فرستاده پروردگار توام، من آمده ام تا پسر پاکيزه‌ای از نظر خلق و خوی و جسم و جان به تو ببخشم. (مريم: 19)

حضرت مريم(س) از شنيدن اين سخن سخت به لرزه افتاد و در نگرانی عميقی فرو رفت:

5. گفت: چگونه ممکن است من صاحب پسری شوم، در حالی که تاکنون انسانی با من تماس نداشته و هرگز زن آلوده ای نبوده ام؟! (مريم: 20)

فرستاده‌ خدا با صراحت گفت: «مطلب همين است که پروردگارت فرموده، اين کار بر من سهل و آسان است.»

در اين آيات، تلويحاً به اين مطلب اشاره شده که: ای مريم! خوب از قدرت من آگاهی، تو که ميوه های بهشتی را در فصلی که در دنيا شبيه آن وجود نداشت، در کنار محراب عبادت خود ديده‌ای، تو که آوای فرشتگان را که شهادت به پاکي ات می‌دادند شنيده‌ای، تو که مي‌دانی جـَدَّت آدم از خاک آفريده شده، پس نبايد از اين امر خدا نيز تعجب بنمايی.

6. ما می خواهيم او (پسر) را آيه و اعجازی برای مردم قرار دهيم، می خواهيم او را رحمتی از سوی خود برای بندگان بنماييم. اين امری حتمی است و جای گفتگو ندارد. (مريم: 21)

7. سرانجام (مريم) باردار شد و او را به نقطه دوری برد. (مريم: 22)

8. درد وضع حمل، او را به کنار تنه‌ درخت خرمايي کشاند (که خشکيده بود)، در اين حال گفت: ای کاش پيش از اين مرده بودم و به کلی فراموش می شدم. (مريم: 23)

9. ناگهان از پايين پای خود صدايی شنيد که غمگين مباش. پروردگارت زير پای تو چشمه آب (گوارايي) قرار داده است. (مريم: 24)

10. و نظری به بالای سرت بيفکن، بنگر چگونه ساقه خشکيده به درخت نخل باروری تبديل شده که ميوه ها، شاخه هايش را زينت بخشيده اند.

11. تکانی به اين درخت نخل بده تا رطب تازه بر تو فرو ريزد. (مريم: 25)

12. از اين (غذای لذيذ) بخور، و از آن (آب گوارا) بنوش، و چشمت را (به اين مولود جديد) روشن دار، و هرگاه کسی را ديدی با اشاره بگو: من برای خدای رحمان روزه گرفته ام و امروز با احدی سخن نمی گويم. (اين نوزاد خودش از تو دفاع خواهد کرد) (مريم: 26)

13. سرانجام مريم در حالی که کودکش را در آغوش داشت، از بيابان به سوی اقوامش آمد. (مريم: 27)

14. هنگامی که آن‌ها کودک را در آغوش او ديدند، دهانشان از تعجب بازماند. آن‌ها که آوازه‌ تقوا و کرامت او را شنيده بودند، سخت نگرانش شده و به شک و ترديد افتادند، برخی در قضاوت، عجله کرده و زبان به ملامت و سرزنش او گشوده و گفتند:

15. ای خواهر هارون! نه پدر تو مرد بدی بود و نه مادرت زن بدکاره ای! (مريم: 28)

چرا مريم(س) را خواهر هارون گفتند؟ چون هارون مرد پاک و صالحی بود و در ميان بنی اسرائيل ضرب المثل شده بود، هر کس را می‌خواستند به پاکی معرفی کنند، می گفتند: او برادر يا خواهر هارون است. در اين هنگام، مريم(س) به فرمان خدا سکوت کرد، و...

16. «به نوزادش عيسی(ع)، اشاره نمود».

مردم به او گفتند: ما چگونه با کودکی که در گهواره است سخن بگوييم.» (مريم: 29)

و پس از لحظاتی نوزاد لب به سخن گشود:

17. من بنده‌ خدايم، او به من کتاب (آسماني) عطا نموده و مرا پيامبر قرار داده است.» (مريم:30)

18. و (خداوند) مرا وجودی پربرکت قرار داده در هر کجا که باشم و مرا توصيه به نماز و زکات نموده تا زمانی که زنده ام.» (مريم: 31)

19. مرا نسبت به مادرم، نيکوکار، قدردان و خيرخواه قرار داده و مرا جبّار و شقی قرار نداده است. (مريم: 32)

و در نهايت حضرت عيسی(ع) می فرمايد:

20. سلام و درود خدا بر من باد، آن روز که متولد شدم، آن روز که می ميرم و آن روز که زنده برانگيخته می شوم.» (مريم: 33)

بخش سوم: حضرت فاطمه (س) در آئینه وحی الهی

با مطالعه در قرآن كريم معلوم مى‏شود كه وجود مقدس حضرت زهرا عليها السلام در پيشگاه خداوند از منزلت ممتازى برخوردار است، چنان كه نزول بسيارى از آيات قرآن در شأن آن حضرت، شاهد اين مدّعا است. در این فرصت، به برخی از فضيلت‏هاى قرآنى حضرت فاطمه ‏عليها السلام اشاره مى‏كنيم:

1. فاطمه از اهل بيت‏ عليهم السلام است: «انّما يريد اللّه ليذهب عنكم الرّجس اهل‏البيت و يطهرّكم تطهيراً». (احزاب / 33)

2. فاطمه‏عليها السلام از «ذوى القربى» است: بعد از نزول آيه «... و آت ذى القربى حقّه...» (اسراء: 23) پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه و آله و سلم فاطمه‏ عليها السلام را فرا خواند و فدك را به او بخشيد و فرمود: «بخشيدن فدك به فاطمه ‏عليها السلام امرى الهى بود.» (تفسير فرات كوفى، ص 118 و 119)

3. فاطمه؛ كوثر محمّد صلى الله عليه و آله و سلم‏ است: بسيارى از بزرگان علماى مسلمان، يكى از روشن‏ترين مصاديق کوثر را وجود مبارك فاطمه زهرا عليها السلام دانسته‏اند و با مراجعه به تفاسیر در شأن نزول سوره كوثر، همین نکته مشخص می شود.

4. فاطمه‏عليها السلام و مهر پدر: پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه و آله و سلم به مدّت شش ماه و به قولى نه ماه، هرگاه براى خواندن نماز صبح به مسجد مى‏رفت، در كنار خانه فاطمه و على‏ عليهما السلام توقّف مى‏كرد و مى‏فرمود: الصّلاة اهل البيت: «انّما يريد اللّه ليذهب عنكم الرّجس اهل‏البيت و يطهّركم تطهيراً» (احزاب: 33)

5. فاطمه‏ عليها السلام در مباهله: گذشته از روایات زیادی در باب مباهله که 5 تن آل عبا در آن حضور داشتند؛ همه مفسّران در آيه «فمن حاجّك فيه من بعد ماجاءك من العلم فقل تعالوا ندع ابنائنا و ابنائكم نسائنا و نساءكم...» (آل عمران: 63) تصريح يا اشاره نموده‏اند كه مراد از «نسائنا» حضرت فاطمه‏ عليها السلام است.

6. فاطمه‏ عليها السلام از «ابرار»: در سوره « انسان» كه در شأن فاطمه، امام على، امام حسن و امام حسين ‏عليهم السلام نازل شده است، آن حضرت به عنوان يكى از «ابرار» معرّفى شده و مورد تمجيد قرارگرفته است. «انّ الأبرار يشربون من كأس كان مزاجها كافورا» (دهر: 5)

7. اخلاص فاطمه‏ عليها السلام: خداوند در سوره «دهر» (انسان) ضمن اشاره به قصّه اطعام مسكين، يتيم و اسير از جانب امير مؤمنان، فاطمه و حسنين ‏عليهم السلام، اين عمل آنان را ستوده و آن ها را به عنوان كسانى كه از روى اخلاص و بدون هيچ چشم داشتى از غذاى مورد نياز خود گذشتند و نيازمندانِ بى‏پناه را بر خود مقدّم داشتند، معرّفى مى‏كند.

8. صبر فاطمه‏ عليها السلام: از نظر قرآن صبر فاطمه ‏عليها السلام شايسته پاداش نعمت‏هاى بهشتى است، نعمت‏هايى كه ابدى و سرمدى هستند: «و جزاهم بما صبروا جنّة و حريرا» (دهر: 13)

9. وفاى به عهد فاطمه‏ عليها السلام: از نظر قرآن، حضرت زهرا عليها السلام كسى است كه نسبت به عهد الهى وفادار است: «يوفون بالنّذر» (دهر: 7)

10. ايثار فاطمه عليها السلام: مفسّران بر اين نكته تأكيد دارند كه عبارت «يطعمون الطّعام على حبّه» (دهر: 9) بر خصلت پسنديده ايثار حضرت زهرا عليها السلام توجّه و اشاره دارد.

11. تسبيح حضرت فاطمه ‏عليها السلام: حضرت امام محمّد باقر عليه السلام فرموده است: «تسبيح فاطمه‏ عليها السلام» از جمله «ذكر كثير» خداوند است؛ چنان كه خداوند مى‏فرمايد: «يا ايّها الّذين آمنوا اذكروا اللّه ذكراً كثيراً» (احزاب: 41؛ تفسير عياشى، ج 1، ص 68)

12. محبّت فاطمه‏ عليها السلام: خداى متعال محبّت فاطمه ‏عليها السلام را عوض مزد همه تلاش‏هاى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در امر رسالت قرار داده است و تأكيد نموده كه اين محبّت خواسته خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است. لذا در حديثى آمده است كه وقتى آيه «قل لا اسئلكم عليه اجراً الاّ المودّة فى القربى» نازل شد، عده‏اى پرسيدند: يا رسول اللّه! «قُربى‏» چه كسانى‏اند كه محبّت آن ها بر ما واجب است؟ آن حضرت در پاسخ فرمود: «فاطمه ‏عليها السلام و فرزندان او. (شواهد التنزيل، ج 1، ص 193)

13. خشنودى فاطمه ‏عليها السلام: زمانى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نزد دخترش فاطمه عليها السلام آمد و بر تن او لباسى بافته از پشم شتر بود كه بسيار مشقّت‏آميز بود و در آن حال سرگرم آسياب كردن گندم بود. پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم با مشاهده اين صحنه، گريست و فرمود: «اى فاطمه! سختى و تلخى دنيا را در ازاى نعمت‏هاى بزرگ آخرت تحمّل مى‏كنى.»، در اين وقت اين آيه نازل شد: «و لسوف يعطيك ربّك فترضى»؛ (ضُحى: 5) و البته به زودى پروردگارت آن قدر به تو از نعمت‏هاى بهشتى عطا مى‏كند كه خشنود شوى. (شواهد التنزيل، ج 2، ص 444)

14. عصمت فاطمه ‏عليها السلام: آيات زيادى از قرآن كريم بر مقام عصمت حضرت فاطمه‏ عليها السلام دلالت مى‏نمايد همانند آيه تطهير كه به حسب آن، اراده و مشيّت خداوند بر پاكى و طهارت آن حضرت از هرگونه پليدى و آلودگى، تعلّق گرفته است: «انّما يريد اللّه ليذهب عنكم الرّجس اهل‏البيت و يطهّركم تطهيراً» (احزاب: 33)

محمدعلی برزنونی

استاد دانشگاه و مدیر مؤسسه علمی و پژوهشی ابن سینا

سارایوو؛ چهارشنبه 3 آوریل 2013